تفاوت داروهای گیاهی و شیمیایی

برای همگان این سوال مطرح است که تفاوت بین داروهای گیاهی و شیمیایی چیست  و کدام یک بر دیگری ترجیح و برتری دارد . برای پی بردن به تفاوت این دو دسته باید ساختار ترکیبات آنها با یکدیگر مقایسه گردد  داروهای شیمیایی که به آنها داروهای مصنوعی یا سنتزی نیز گفته می شود دارای تعداد معدودی ماده هستند . در بسیاری از داروهای شیمیایی تنها یک ماده ی موثر وجود دارد و برای ساخت قرص ، قطره ، کپسول ، شربت و اشکال دیگر انها از چند ماده شیمیایی دیگر کمک گرفته می شود . این مواد نقش پرکننده ، چسباننده ، رقیق کننده و روکش دهنده را به عهده دارند .

بسیاری از عوارض جانبی داروها مربوط به همین مواد کمکی است . بزرگترین مزیت داروهای شیمیایی تاثیر قوی و سریع آنهاست  در عوض بزرگترین عیب آنها نیز همان عوارض جانبی آنهاست که در بعضی موارد می توانند خطرات جدی و غیر قابل برگشتی ایجاد نمایند .

داروهای گیاهی برعکس داروهای شیمیایی حاوی تعداد بسیاری ماده می باشند که همگی با سرشت و طبیعت وجود انسان سازگارند . در عصاره ی گیاهان گاهی تا بیش از هزار ماده با درصد های متفاوت وجود دارند که بعضی مواد اصلی و بعضی دیگر فرعی می باشند . بسیاری از مواد فرعی در جلوگیری از عوارض جانبی مواد اصلی موثرند .

از زمان تهیه مصنوعی یا به اصطلاح سنتزی اولین جسم به نام آوره حدود ۱۵۰ سال می گذرد . تا قبل از آن هیچ ماده ی غیر طبیعی وجود نداشت . پس از سنتز اوره  اسید سیتریک و به ترتیب مواد دیگر تهیه شدند .

عواملی از جمله کمبود منابع طبیعی ، گرانی این مواد  اثرات کند و مزه ی نامطلوب بسیاری از آنها باعث شد که انسان به فکر سنتز مواد بیافتد . بشر در سالهای اولیه ی سنتز مواد دارویی  بسیار خوشحال و امیدوار بود چراکه توانسته بود موادی را تهیه کند که ارزان تر،  دارای اثر سریع و قوی تر بودند و تولید آنها به هر میزان دارای محدودیت نبود . به همین دلیل مواد مصنوعی یکی پس از دیگری جایگزین مواد طبیعی شدند .

ولی بعد از مدتی بشر متوجّه اثرات جانبی آنها شد و دیری نگذشت که فاجعه ( تالیدومید ) رخ داد .

فاجعه تالیدومید که بر اثر خوردن این دارو توسط زنان حامله برای کم کردن عوارض ویار در حاملگی رخ داد حدود ۲۰ هزار کودک ناقص الخلقه بی دست و پا ، کرولال و… در جهان بر جای گذاشت .

بشر با ناباوری و تأثّر مجبور به نگرشی دوباره امّا عمیق به استفاده از مواد طبیعی شد.

 در حقیقت عوامل مختلف باعث تغییر نگرش و تعمق بشر به این موضوع شد.

حداقل ۶۲۰ هزار گونه ی گیاهی در کره خاکی می روید که بیشتر آنها به عنوان دارو هنوز مورد مطالعه قرار نگرفته اند و راز و رمزهای فراوان در آنها نهفته است .

-هر گیاه حاوی صدها ماده با اثرات جالب می باشد و در حقیقت برزگترین آزمایشگاه، طبیعت است که به عنوان منابع بی انتها در اختیار ما هستند .

-تمام مواد سنتزی از الگوی اسکلت مواد استخراج شده از طبیعت برگرفته شده اند از این رو برای تهیه هر جسم تازه باید اسکلت آن را از طبیعت بدست آورد و به همین دلیل است که همیشه بعداز کشف مواد طبیعی  سنتز آنها مورد مطالعه قرار می گیرد .

-بسیاری از فرمولهای درشت بخصوص با شکل های فضایی پیچیده قابل سنتز نیستند و باید حتما با کشت گیاهان آنها را از طبیعت بدست آورد .

-گیاهان دارویی به علت سازگاری بهتر با بدن دارای عوارض جانبی بسیار کمتری نسبت به  مواد سنتزی هستند .

انسان همیشه خواستار بهتر زیستن بوده و با عوارض طبیعی و غیر طبیعی مبارزه نموده است . به همین دلیل در مبارزه با عوارض داروهای مصنوعی، دست به دامن طبیعت دراز کرده و همین امر باعث شده که در سه دهه ی اخیر داروها و مواد آرایشی و بهداشتی با منشا گیاهی به جهان عرضه شود . بشر درک نموده که دنیای گیاهان  بزرگ ترین آزمایشگاه بیوسنتز الهی است که هزاران ماده در آن ایجاد می شود .

به قول نظامی گنجوی :

نروید بر زمین هرگز درختی     که ننوشته بر برگش دوایی

» تهیه و تنظیم : ملیحه حبیبی

print

Post Author: فرهنگ نمین

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *